Җәйге кояш дулкыннар өстендә биеп, күпләрне су асты дөньяларын өйрәнүгә чакыра. Су астына чуму зур шатлык һәм маҗаралар бирсә дә, ул сәламәтлек өчен куркыныч тудыра - аеруча "декомпрессия авыруы" дип атала торган декомпрессия авыруы.
Декомпрессия авыруын аңлау
Декомпрессия авыруы, еш кына водолаз авыруы, туендыру авыруы яки баротравма дип атала, водолаз югары басымлы мохиттән артык тиз күтәрелгәндә барлыкка килә. Суга чумганда, газлар, аеруча азот, югары басым астында тән тукымаларында эри. Водолазлар артык тиз күтәрелгәндә, басымның тиз кимүе бу эрегән газларның күбекләр барлыкка китерүенә мөмкинлек бирә, бу кан әйләнешенең кимүенә һәм тукымаларның зарарлануына китерә. Бу халәт төрле симптомнарда күренә ала, мускул-скелет системасына тәэсир итә һәм җитди катлаулануларга китерергә мөмкин.
Декомпрессия авыруы турындагы статистика куркыныч тудыра: үлем күрсәткече 11% ка җитәргә мөмкин, ә инвалидлык күрсәткече 43% ка кадәр җитәргә мөмкин, бу исә бу хәлнең җитди булуын күрсәтә. Куркыныч астында водолазлар гына түгел, профессиональ булмаган водолазлар, балыкчылар, биек тауларда очучылар, симез кешеләр һәм йөрәк-кан тамырлары проблемалары булган 40 яшьтән өлкән кешеләр дә бар.
Декомпрессия авыруы симптомнары
Декомпрессия авыруы симптомнары гадәттә кул яки аяк авыртуы буларак күренә. Алар төрлечә авырлык белән аерылып тора, түбәндәгечә классификацияләнә:
Җиңелчә: Тире кычытуы, таплы таплар һәм мускулларда, сөякләрдә яки буыннарда җиңелчә авырту.
Уртача дәрәҗәдә: Мускулларда, сөякләрдә һәм буыннарда көчле авырту, шулай ук кайбер неврологик һәм ашказаны-эчәк симптомнары.
Авыр: Үзәк нерв системасы бозылулары, кан әйләнеше җитмәү һәм сулыш алу функцияләренең бозылуы, алар даими зыянга яки хәтта үлемгә китерергә мөмкин.
Тикшеренүләр күрсәткәнчә, неврологик, сулыш алу һәм кан әйләнеше системаларының зарарлануы авыр декомпрессия авыруларының якынча 5-25% ын тәшкил итә, ә җиңел һәм уртача дәрәҗәдәге зарарланулар, гадәттә, тирегә һәм лимфа системасына тәэсир итә, якынча 7,5-95% тәшкил итә.
Гипербарик кислород терапиясенең роле
Гипербарик кислород (ГБО) терапиясе декомпрессия авыруын дәвалауның билгеле һәм нәтиҗәле ысулы. Бу чара авыруның кискен фазасында кулланылганда иң нәтиҗәле була, нәтиҗәсе симптомнарның авырлыгына тыгыз бәйле.
Гамәл итү механизмы
HBO терапиясе пациент тирәсендәге мохит басымын арттыру юлы белән эшли, бу түбәндәге мөһим нәтиҗәләргә китерә:
Газ күбекләренең кечерәюе: Арткан басым тән эчендәге азот күбекләренең күләмен киметә, ә югарырак басым күбекләрдән азотның тирә-юньдәге канга һәм тукыма сыеклыкларына таралуын тизләтә.
Кислород алмашынуны көчәйтү: Дәвалау вакытында пациентлар газ күбекләрендәге азотны алыштыручы кислород сулыйлар, бу кислородның тиз үзләштерелүен һәм кулланылышын җиңеләйтә.
Кан әйләнеше яхшыра: Кечкенә күбекчәләр вак кан тамырларына таба хәрәкәт итә ала, инфаркт мәйданын киметә һәм кан агымын яхшырта.
Тукымаларны саклау: Терапия тукымаларга басымны киметә һәм күзәнәк зыяны ихтималын киметә.
Гипоксияне төзәтү: HBO терапиясе кислородның парциаль басымын һәм кандагы кислород күләмен күтәрә, тукыма гипоксиясен тиз төзәтә.
Йомгак
Нәтиҗә ясап шуны әйтергә мөмкин: гипербарик кислород терапиясе декомпрессия авыруына каршы мөһим корал булып тора, ул тиз арада һәм тормышны коткаручы файда китерә. Суга сикерү белән бәйле куркынычлар һәм HBO терапиясенең нәтиҗәлелеге турында мәгълүматлылык арту белән, водолазлар һәм потенциаль интегүчеләр үз сәламәтлекләрен саклау өчен нигезле карарлар кабул итә алалар.
Бастырып чыгару вакыты: 2024 елның 27 августы